از آنجا که خیزش سراسری سال ۱۴۰۱ مهمترین رویداد برای ایرانیان داخل و خارج از ایران است قابل توجه است که بسیاری از حقوق اولیه بشر در این سال از شهروندان سلب شد. در این مجموعه مهمترین حقوق سلبشده را مرور میکنیم.
سه: حقوق کودکان
اگرچه موارد نقض حقوق کودکان همواره در ایران از سوی حاکمیت مورد غفلت و بیتوجهی قرار میگیرد اما در جریان سال گذشته (۱۴۰۱) حاکمیت، خود تبدیل به اصلیترین ناقض حقوق کودکان و نوجوانان در ایران شد. بنا بر آمارها در جریان خیزش سراسری زن، زندگی، آزادی در سال گذشته در ایران دستکم ۷۱ کودک و نوجوان کشته شده و بیش از ۱۸۰ کودک و نوجوان نیز بازداشت شدند.
قتل کودکان و نوجوانان، حمله به مدارس و دانشآموزان، ضربوشتم کودکان و نوجوانان، بازداشت کودکان و نوجوانان توسط نهادهای اطلاعاتی و امنیتی، اعمال آزارواذیت و شکنجه کودکان بازداشتشده، نگهداری کودکان و نوجوانان در کنار زندانیان بزرگسال، اعمال آزارواذیت جنسی علیه کودکان و نوجوانان بازداشتشده، محاکمه کودکان در دادگاههای انقلاب و حتی استفاده از کودکان به عنوان نیروی نظامی برای سرکوب معترضان، از جمله موارد بارز نقض حقوق کودک در سال گذشته در ایران است.
ارتکاب این موارد علاوه بر آنکه نقض فاحش تعهدات نظام جمهوری اسلامی نسبت به رعایت حقوق کودک بنا بر کنوانسیون بینالمللی حقوق کودک است، در قوانین موضوعه داخلی در ایران از جمله قانون آیین دادرسی کیفری و قانون حمایت از اطفال و نوجوانان نیز ممنوع و جرمانگاری شده است.
