از آنجا که خیزش سراسری سال ۱۴۰۱ مهمترین رویداد برای ایرانیان داخل و خارج از ایران است قابل توجه است که بسیاری از حقوق اولیه بشر در این سال از شهروندان سلب شد. در این مجموعه مهمترین حقوق سلبشده را مرور میکنیم.
شش: حق سلامت و درمان
حضور در مراکز درمانی و بیمارستانها و بازداشت مجروحان تجمعات اعتراضی، جلوگیری از دسترسی زندانیان و بازداشت شدگان مجروح به خدمات درمانی، حمله به خانه شهروندان و بازداشت مجروحان در منزل و احضار مداوم و آزار و اذیت روانی مجروحان و آسیب دیدگان به ویژه آسیب دیدگان چشم از جمله اقداماتی است که ارتکاب آنها توسط نهادهای اطلاعاتی، امنیتی و انتظامی در ایران در سال گذشته (۱۴۰۱) سبب سلب گسترده حق سلامت و درمان شهروندان در ایران شده است.
ارتکاب این اعمال و ایجاد موانع و محدودیتهای جدی در دسترسی شهروندان مجروح و آسیب دیده به خدمات درمانی و پزشکی در حالی است که بر اساس قوانین موضوعه در ایران، جان باختن افراد در نتیجه ممانعت آنها از دسترسی به خدمات درمانی قتل محسوب شده و جرم انگاری شده است.
از سوی دیگر حق سلامت و دسترسی به خدمات درمانی و پزشکی جدای از آنکه خود به عنوان یکی از حقوق مسلم بشری در اعلامیه جهانی حقوق بشر و همچنین میثاق بین المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی به رسمیت شناخته شده، از آنجا که به طور مستقیم با حق حیات انسانی پیوند خورده نقش مهمی در تضمین و تامین حقوق بشر ایفا میکند.
